Doğu Cephesi

Ya İstiklal Ya Ölüm

Kurtuluş Savaşında Cepheler

 

 

 

KURTULUŞ SAVAŞINDA CEPHELER

Kurtuluş Savaşı’nda Doğu Cephesinde Ermeniler ile, Güney cephesinde Fransızlar ve Ermeni çeteler ile, Batı cephesinde ise Yunanlılar ile mücadele edildi.

 

A- DOĞU CEPHESİ / İLK ZAFERİMİZ

Ermeni Meselesi

 Ermeniler 19. yy ortalarına kadar Osmanlı hakimiyetinde barış içinde yaşamışlar, devlete olan bağlılıklarından dolayı kendilerine “millet-i sadıka” denilmiştir.

 Fransız İhtilali’nin etkisi ve Avrupalı devletlerin kışkırtmaları sonucu 19. yy’ın sonlarına doğru Ermeniler bağımsız olma fikrine sahip olmuşlardır.

Ermeni meselesi ilk kez Berlin Antlaşması’nda (1878) gündeme gelmiştir. Bu antlaşmada Osmanlı Devleti’nden Doğu Anadolu’da Ermeniler lehine ıslahatlar yapması istenmiştir.

 Sultan II. Abdülhamit Ermenilerin bağımsız olmalarını sağlayacak olan bu ıslahatları uygulamamıştır. 

  1. Dünya Savaşı’nda Ermeni Sorunu ve Tehcir Kanunu

 Ruslar I. Dünya Savaşı’nda Kafkas cephesinde Ermenileri kendi çıkarları doğrultusunda kullanarak bölgedeki Türkleri katlettirdiler.

 Ermenilerin doğuda sivil halka ve Türk ordusuna yönelik saldırıları üzerine, İttihat-Terakki Hükümeti “Tehcir Kanunu”nu (1915) çıkararak katliamlara karışan Ermenileri Suriye ve Lübnan’a gönderdi/göç ettirdi.

 Rusya, 3 Mart 1918’de imzaladığı Brest Litowsk antlaşması ile Kars, Ardahan ve Batum’u Osmanlı Devleti’ne bırakmıştı. Fakat daha sonra Kars ve çevresini Ermeniler, Ardahan ve Batum’u Gürcüler işgal etti.

 TBMM, Osmanlı Devleti’nden kalan ve başında Kazım Karabekir Paşa’nın bulunduğu orduya hareket emri verdi.

Ermenistan Savaşı

TBMM, Ermeni meselesini çözmek için Kâzım Karabekir Paşa’yı Doğu cephesi komutanlığına tayin etti. 24 Eylül 1920’de taarruza geçen Türk ordusu Ermenileri yenilgiye uğrattı.

30 Ekim 1920’de Kars zaferi kazanıldı.

 

GÜMRÜ ANTLAŞMASI 3 ARALIK 1920

TBMM ile Ermenistan arasında yapıldı.

  1. Aras Nehri – Çıldır Gölü hattı sınır olacak
  2. Kars, Sarıkamış ve Iğdır TBMM’ye verilecek
  3. Ermenistan Sevr’i tanımayacak, Misak-ı Milli’yi tanıyacak

Önemi:

 TBMM Hükümetinin ilk askeri ve siyasi başarısıdır.

 TBMM’yi ve Misak-ı Milli’yi ilk tanıyan devlet Ermenistan’dır.

 Ermeni meselesi sona erdi.

Batum Antlaşması 23 Şubat 1921

1-TBMM ile Gürcistan arasında yapıldı.

2-Artvin ve Batum çevresi TBMM’ye bırakıldı.

3-Bu antlaşmalardan kısa bir süre sonra Ermenistan ve Gürcistan Sovyet Rusya’nın egemenliğine girdi.

Bu antlaşmaların yerine daha sonra Moskova ve Kars antlaşmaları imzalandı.

 

YAZAR BİLGİSİ
YORUMLAR

Bir Cevap Yazın

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

%d blogcu bunu beğendi: