Kümbet

KÜMBET NEDİR?
Kümbet, genellikle Selçuklu döneminde görülen, önemli devlet adamları, sultanlar ve din âlimleri için yapılmış anıtsal mezar yapılarıdır. Alt kısmı mezar odası, üst kısmı ise ziyaret edilen anıt bölümünden oluşur. Çoğu kümbetin üstü konik veya piramit şeklinde bir çatıyla örtülüdür.

KÜMBET NASIL ORTAYA ÇIKMIŞTIR?
•Kümbetler, Türklerin Orta Asya’daki mezar geleneği ile İslamiyet’in defin anlayışının birleşmesiyle ortaya çıkmıştır.
•Orta Asya’daki kurgan geleneği, İslam dünyasında mimari bir forma dönüşmüştür.
•Selçuklular, önemli kişilerin hatırasını yaşatmak için kümbetleri yaygın olarak kullanmıştır.
•Zamanla bu yapı türü, Anadolu’da sanat ve mimari açıdan gelişmiştir.
KÜMBETLERİN AMACI VE KATKILARI
•Önemli kişilerin hatırasını yaşatmak
•Mimari ve sanat anlayışını gelecek nesillere aktarmak
•Şehirlerin kültürel kimliğini güçlendirmek
•Tarih ve sanat açısından kalıcı eserler bırakmak
SELÇUKLU DÖNEMİNDE ÜNLÜ KÜMBETLER
•Döner Kümbet
Anadolu Selçuklu mimarisinin en tanınmış kümbetlerinden biridir. Taş süslemeleriyle dikkat çeker.
•Melik Gazi Türbesi
Danişmentli ve Selçuklu döneminin önemli mezar yapılarındandır.
•Mama Hatun Türbesi
Kadınlar adına yapılmış en önemli kümbetlerden biridir.
•Üç Kümbetler
Selçuklu taş işçiliğinin en güzel örneklerini barındırır.
OSMANLI DÖNEMİNDE KÜMBET / TÜRBELER
Not: Osmanlılar “kümbet” yerine daha çok türbe yapmayı tercih etmiştir.
•Osman Gazi Türbesi
Osmanlı Devleti’nin kurucusuna ait türbedir.
•Orhan Gazi Türbesi
Erken Osmanlı mimarisinin önemli örneklerindendir.
•Yavuz Sultan Selim Türbesi
Osmanlı türbe mimarisinin gelişmiş örneklerindendir.
KISA KARŞILAŞTIRMA
•Selçuklu → Kümbet yaygın, konik çatılı
•Osmanlı → Türbe yaygın, kubbeli
•İkisi de → Saygı, anma ve mimari miras